Καιρός να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα.
Το δικαιικό σύστημα είναι μια μεγάλη φούσκα. Το είπα απότομα; Ξαναλέω : όλος αυτός ο συρφετός από νόμους, εφαρμοστές νόμων και δικαστήρια είναι μια μεγάλη πλάνη. Μια μαγική εικόνα και τίποτ' άλλο.
Έστιν Δίκης οφθαλμός, ος τα μισά ορά, ή όσα θέλει. Θα εξαντλήσει όποιον επιλέξει για διάφορους λόγους και ταυτόχρονα, θα εθελοτυφλήσει για κάποιον άλλο. Και μπορεί να χρησιμοποιώ μέλλοντα χρόνο, όμως το έχω δει, το έχω ζήσει, μπορώ να το καταθέσω κι ενόρκως!
Κάπου κει μέσα κυκλοφορούν κάποιοι καλοντυμένοι, που χρησιμοποιούν προδιατυπωμένες ωραίες φράσεις για να αναδείξουν μια αλήθεια κατά παραγγελία. Οι δικηγόροι. Γρανάζια του συστήματος, τραγικά πρόσωπα. Θυσίασαν πολλά για να καταφέρουν να πάρουν θέση στη μηχανή. Θυσιάζουν εξίσου πολλά για να αντεπεξέρχονται επαρκώς στις προσδοκίες της, χωρίς να τολμήσουν να το παραδεχτούν ακόμη και στους εαυτούς τους (η Βιτάλη έχει κάτι καλό να πει για την περίπτωση). Ηθοποιοί κανονικοί, κλόουν. Ωραιοποιούμε και δραματοποιούμε (ναι, -με). Πορευόμαστε σαν το σαλιγκάρι : γλείφοντας, έρποντας και με τα κέρατά μας, για να προχωρούν οι δουλειές πριν μετατραπούν σε αγωνίες. Μία στο τόσο, δε, θα υψώσουμε την κορώνα του "συλλειτουργού δικαιοσύνης" τόσο για παίδευση του ακροατηρίου, όσο και για αυθυποβολή. Βαυκαλιζόμαστε. Συνένοχοι αδικίας, αυτό είμαστε. Και δεν πρόκειται για σχήμα λόγου, αφού πολλές φορές γνωρίζουμε και καλύπτουμε, ή δυναμιτίζουμε καταστάσεις για ίδιον όφελος. Να διευκρινισθεί εδώ κάτι : συνταγματικά ο ρόλος του δικηγόρου είναι να
μοχθήσει προκειμένου να εξασφαλίσει στον πελάτη του μια δίκαιη δίκη.
Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο. Κι αν θέλουμε να τηρούμε τον όρκο
που δώσαμε, σε αυτό το πλαίσιο οφείλουμε να κινούμαστε. Επειδή όμως το πέρασμα του χρόνου εναποθέτει πάνω μας εξοικείωση, άμβλυνση αντιστάσεων και άλλα δομικά υλικά, μας βρίσκει να ασκούμαστε στο πώς θα τσιμπίσουμε πιο επιδέξια κάτι από τις σάρκες, που παλεύουν στην αρένα. Τέχνη μας ο ελιγμός και χαρά μας η εγωιστική επικράτηση. Ο αδέξιος ή απείθαρχος με τα ως άνω αργά ή γρήγορα αποβάλλεται.
Κύριε Δικαστά, για σας δε θα πω κάτι, θα ρωτήσω. Απορώ, ειλικρινά απορώ, ΤΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ ΟΤΙ ΚΑΝΕΤΕ. Με τι συνδέετε, άραγε, όλο αυτό το απροσέγγιστο, το εκτόπισμα, το κύρος της παρουσίας σας; Μπούρδες. Ένα επίπλαστο σαθρό βάθρο γνώσεων σας κρατά ψηλότερα, ένα τσόφλι είναι όλο. Γιατί όταν σας ρώτησα στο διάδρομο πώς είναι δυνατόν να εφαρμοστεί στην πράξη μια σωστή νομικά απόφαση, η απάντησή σας ήταν σύντομη κι έσβηνε, όπως κι η ισχύς της : "Ε, τότε, τι να πω...". Και σκύψατε το κεφάλι και βιαστήκατε να καταφύγετε στο γραφειάκι σας, σα να έπρεπε να γίνει όλο αυτό αθόρυβα, σα να μην υπήρχε χώρος για μια τέτοια διαπίστωση ανεπάρκειας.
Από το Λόγο του Αδυνάτου πέρασαν χρόνια πολλά. Κι αν εκείνος εισακούσθηκε, ο σύγχρονος αδύναμος κρίκος ελάχιστες πιθανότητες έχει εμπρός σε μια αδιέξοδη και υποκρίτρια ανθρώπινη δικαιοσύνη. Όσο το δίκιο πρέπει να έχει και να διεκδικεί χώρο με παρρησία, τόσο το
Δίκαιο στενεύει τα περιθώρια και στριμώχνει. Γιατί απαιτεί άνθρωπο
ατρόμητο (ή αδίστακτο), σθεναρό και πλούσιο. Κι όμως, γνωρίζω "αδύναμους κρίκους" που, αν είχαν τη δυνατότητα να μιλήσουν χωρίς φόβο ή κόστος, θα έκαναν πολλά πρόσωπα να μην τα χωρά ο τόπος. Ως τότε, πέραν λίγων εξαιρέσεων, πορεύονται μακριά από το σύστημα αυτό, αδικημένοι.
Εκεί ακριβώς, στο αδιέξοδο, στο θρίαμβο της υποκρισίας αναζητάται μια λύτρωση. Που αυτός ο γήινος, πτωτός κόσμος δε θα μπορέσει να δώσει ποτέ.