Τρεις μέρες μόνο

Ένα τριήμερο είναι αρκετό για να γυρίσεις πίσω, στις ρίζες σου.

Πιστεύω ότι ανήκουμε πρωτίστως στον εαυτό μας. Ο πυρήνας μας είναι μέσα μας, τον κουβαλάμε μαζί μας. Ο παππούς μου, πρόσφυγας από τη Μικρασία, έλεγε : "όπου γη, πατρίς". Νομίζω, λοιπόν, πως δεν είναι η αίσθηση του ανήκειν αυτή, που λειτουργεί καταλυτικά, όταν γυρνώ στην πατρίδα. 

Είναι η επανασύνδεση με τους γεννήτορες, η τόσο ανακουφιστική υπενθύμιση πως είμαι ακόμη για κάποιους παιδί. Το αόρατο πέπλο ασφάλειας και μέριμνας, που με χρόνια θυσιών κάποιοι φρόντισαν να υφάνουν πάνω απ' το κεφάλι μου. 'Οταν οι πλάτες βαραίνουν από την ευθύνη του εαυτού μου, ο ρόλος του παιδιού έρχεται σα βάλσαμο. Ίδιο βάλσαμο με την παχύρεστη, αχνιστή σούπα από σκορπίνα, που με υποδέχθηκε. Ευλογημένοι όσοι μπορούν να το απολαμβάνουν ακόμη.

Είναι η επαφή με τις μυρωδιές, τους ήχους και τις εικόνες, που απέκτησα πολύ πριν καταλάβω τον εαυτό μου.
Περπατώ στα βράχια δίπλα στη θάλασσα κι αναγνωρίζω με κλειστά μάτια τι καιρό έχει. Περιμένω ν' ακούσω τον απόηχο της πετρελαιομηχανής από την τράτα στο βάθος, που έριξε δίχτυα και γυρνά στο λιμανάκι. Ξέρω σε ποιο σημείο θα σταθώ για ν' αγναντέψω εκείνα τα δύο μικρά βραχάκια, που από μία μόνο οπτική γωνία δείχνουν σαν τη ράχη μιας φάλαινας. Περνάν αγροτικά, με σκονίζουν αδιάκριτα και γω ευχαριστιέμαι, γιατί γίνομαι ένα με το ντόπιο χώμα.
Ακούω την αλυσίδα της άγκυρας του πλοίου να πέφτει επιβλητικά στο νερό, ακούω τους γλάρους πάνω απ' το σπίτι μας όταν φυσά νοτιάς ή δυτικός, ακούω το μοτέρ του πηγαδιού απ' το κρεβάτι μου - ο μπαμπάς πάντα σηκώνεται νωρίτερα και ξεκινά το πότισμα. Ακόμη κι οι κότες μας μου αρέσουν. Το ζορισμένο κακάρισμά τους για να βγάλουν τ' αυγό, το πανηγυρικό τους όταν τα καταφέρουν και το μακρόσυρτο όταν σκαλίζουν με μακαριότητα το χώμα. 

Σαββάτο πρωί και σ΄όλη τη γειτονιά πλανιέται μυρωδιά ψημένου ψωμιού απ' το φούρνο του Κοντραφούρη. Μυρίζω τα βερύκοκα, παίρνω μια τζούρα πάνω από κάθε τριανταφυλλιά, κι όσο χαζεύω το γιασεμί μας στην εξώπορτα με τριγυρνάν οι γάτες. Επιθεωρώ τ' αυλάκια στον κήπο, ρωτώ τι σπείραμε φέτος. Δίπλα στις μελιτζανιές βάλαμε δυο ολοστρόγγυλους βασιλικούς, βοηθούν στη γονιμοποίηση, λένε. Το βράδυ στο πανηγύρι ακούω βιολί και ταυτόχρονα νομίζω ότι κάποιος αγγίζει με δοξάρι τις χορδές μέσα μου.

Σκέφτομαι πως στο τέλος της ολιγοήμερης επίσκεψής μου θα θέλω να μεταφέρω ό,τι είδα, γεύτηκα κι άκουσα κι αυτοσχεδιάζω νοερά με τις λέξεις. Μόνο που μέχρι να τις αποτυπώσω, εξατμίστηκαν. Αυτό που παραμένει ατόφιο είναι το βίωμα, αυτό που μπορεί να νιώσει μόνο όποιος κουβαλά μέσα του κάτι παρόμοιο.

Να έχετε ένα μέρος, να γυρνάτε. Για τρεις ημέρες. 

Αληθινοί ήρωες

Ο απόηχος των πασχαλιάτικων ημερών έχει κι αυτός πια ξεθωριάσει, κι όμως ένας ληστής τριγυρνά ακόμη στο μυαλό μου, ένας άσωτος υιός, μια πόρνη. Αυτός που λυγίζει και συντρίβεται την ύστατη στιγμή, εκείνος που ταπεινώνεται γυρνώντας στο πατρικό καταφύγιο με την ουρά στα σκέλια κι αυτή, που με -επίγνωστη κι όχι επαιρόμενη- παρρησία στέκεται μπροστά σ' έναν Χριστό.

Ποια να ήταν άραγε η ζωή του ληστή; Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι ήταν ένας άνθρωπος, που παρανομούσε εις βάρος περιουσιών άλλων. Σα να λέμε, σαν τους μισούς ανάμεσά μας, τουλάχιστον. Έκανε την αυτοκριτική του, όμως. Δε σφύριξε αδιάφορα, ούτε στρογγυλοκάθισε πάνω στις -πιθανές- αναποδιές ή δυσκολίες της ζωής του, με σκοπό ν' αυτοδικαιωθεί. Ούτε φυσικά έτρεξε να κλαψουρίσει για να τη σκαπουλάρει, ούτε έψαξε μηχανισμούς αυτοδικαίωσης. Ποιος αναρωτήθηκε πόση συντιβή ένιωσε μέσα του για να ξεστομίσει αυτό το "μετανοώ";; Και πόσοι όμοιοι έχουν την ανδρεία να το υποστηρίξουν σήμερα; Κι όμως, αυτό το ντόμπρο φινάλε κάνει τη διαφορά.

Ο άσωτος υιός είναι επίσης αγαπημένος ήρωας, γιατί γλεντοκόπησε τη ζωή του δίχως αύριο, την ξεζούμισε, την έφτασε στα άκρα. Συγγνώμη, αλλά και γω το ίδιο θά' κανα! Ένας άνθρωπος με σπίθα μέσα του, με πείνα κι όρεξη για γλέντι κι απόλαυση. Όλα στο πολύ! Και τον πάω, γιατί το λίγο είναι χειρότερο απ' το πολύ. Όταν όμως έφαγε το γερότερο χαστούκι της ζωής (ξέμεινε από χρήματα και ξέπεσε), όταν αποδομήθηκε πλήρως η μόνη πηγή ευζωίας του, πάλι με αλήθεια έζησε - εκεί είναι το θέμα, σε αντίθεση με πολλά σημερινά καλομαθημένα, που σε παρόμοια περίπτωση, θα τους έφταιγε όλο το σύμπαν. Αυτός ντόμπρα παραδέχθηκε την ήττα, μάζεψε τα σπασμένα δοντάκια του κι απευθύνθηκε στον ευεργέτη του μετανιωμένος. Πόσοι είναι ικανοί σήμερα να πουν "τά' κανα όλα λίμπα, αλλά θέλω να το πάρω απ' την αρχή το πράγμα" ;; Και διευκρινίζω : όχι να το απαιτήσουν, αλλά να παρακαλέσουν γι' αυτό. 

Για τη δε πόρνη, διάβασα πρόσφατα κάτι πολύ εύστοχο : "Κάθε πόρνη κρύβει μέσα της μια πολύ ηθική κοπέλα. Κι οι ηθικότερες κοπέλες έχουν καλά κρυμμένη μέσα τους μια πόρνη". Αυτό το καλά κρυμμένο, το καμουφλαρισμένο με καθωσπρεπισμούς, το καταπιεσμένο υπό το φόβο ενός αόρατου πέλεκυ, είναι που μας μάρανε. Πολύ βολικά τα καλούπια, μας θέτουν σαφή στρατόπεδα : από δω οι καλές, από κει οι ανήθικες. 

Ποιος όμως ασχολείται με το πώς γίνεται κάθε τι; Με το γιατί; Αυτά είναι άβολα ερωτήματα, μάλλον. Ας ρίξω και κάποια ακόμη:
Είναι ηθική αυτή που κοιμάται με κάποιον επί σκοπώ, για να μείνει έγκυος και να τον αναγκάσει να την παντρευτεί;

Είναι ανήθικη αυτή που δοκιμάζει, συμπεριφερόμενη με αλήθεια προς κάθε άνθρωπο που σχετίζεται, προσπαθώντας μέσα από το βίωμα να διαπιστώσει τι της ταιριάζει;

Πόσες σχέσεις σήμερα διατηρούνται (και διαιωνίζονται στον αιώνα των αιώνων μεταξύ μη χαρούμενων συντρόφων), όχι από αληθινά αισθήματα, αλλά από δειλία για ρήξη; 

Πόσες γυναίκες υποστηρίζουν με αλήθεια τη σεξουαλικότητά τους, χωρίς να χάνουν ταυτόχρονα την αυταξία τους;

Αυτό που με ξεσηκώνει στις ιστορίες των παραπάνω προσώπων, δεν είναι το αίσιο τέλος τους, μα η ταύτισή μου με την πτώση τους. Αν κάτι ζηλεύω, είναι ο βαθμός επίγνωσης που έχουν για την εσωτερική αλήθεια τους. Κι αυτό που τελικά με συν-κινεί, είναι η βαθιά, άρρηκτη σύνδεση αυτής, της εσωτερικής αλήθειας, με την εξωτερική εικόνα τους. Δηλαδή, η αυθεντικότητά τους.