(* απόσπασμα από το "Συρανό ντε Μπερζερακ" του Edmond Rostand, μετάφρ. Λουίζας Μητσάκου, εκδ. Νεφέλη 2010.
Ο Συρανό Ντε Μπερζεράκ, διάσημος ξιφομάχος, στρατιώτης και ποιητής του 17ου αιώνα, είναι επίσης γνωστός για τη μεγάλη του μύτη. Ερωτεύεται την πανέμορφη ξαδέλφη του, Ρωξάνη, αλλά όταν εκείνη του αποκαλύπτει τον έρωτά της για τον γοητευτικό νεαρό στρατιωτικό Κριστιάν, πιστεύει ότι δεν έχει καμιά ελπίδα. Ο Κριστιάν τρέφει επίσης συναισθήματα για τη Ρωξάνη, αλλά δεν μπορεί να τα εξωτερικεύσει. Ζητά τότε βοήθεια από το Συρανό, ο οποίος συμφωνεί να γράψει εκείνος ποιήματα αγάπης για τη Ρωξάνη με την υπογραφή του Κριστιάν κι έτσι, ο τελευταίος την εντυπωσιάζει. Ο Συρανό βοηθά την κοπέλα να παντρευτεί τον Κριστιάν και τον ακολουθεί στον πόλεμο για να τον προστατεύσει. Εκεί συνεχίζει να γράφει ποιήματα προς την Ρωξάνη για λογαριασμό του. Η Ρωξάνη επισκέπτεται τον Κριστιάν στον πόλεμο και του αποκαλύπτει ότι πλέον είναι ερωτευμένη μαζί του λόγω όλων όσων της γράφει κι ότι θα ήταν ερωτευμένη μαζί του ακόμη κι αν ήταν άσχημος. Ο Κριστιάν τότε διαπιστώνει ότι η κοπέλα είναι ερωτευμένη στην πραγματικότητα με τον Συρανό κι όχι με εκείνον. Τότε ζητά από τον Συρανό να πει την αλήθεια στη Ρωξάνη και να την βάλουν να επιλέξει. Στη συνέχεια ο Κριστιάν σκοτώνεται στον πόλεμο κι ο Συρανό αποφασίζει να μην ομολογήσει την αλήθεια, παρά το τέλος του, που έρχεται.)
Απόψε λέω να πεταχτώ μια βόλτα στο φεγγάρι.
Θα πάω ολομόναχος. Δεν θα μου κάνει χάρη
εκείνο το μηχάνημα...
ΡΩΞΑΝΗ
Τι λέει; Παραμιλάει;
ΣΥΡΑΝΟ
Σήμερα στον παράδεισο ο Συρανό θα πάει,
και στο ταξίδι του αυτό, που θα' ν' το τελευταίο,
με τον Σωκράτη θα βρεθεί και με τον Γαλιλαίο.
ΛΕ ΜΠΡΕ
(Εξεγείρεται)
Όχι! Δεν είναι δίκαιο! Δεν γίνεται! Δεν κάνει!
Μια τόσο ευγενική καρδιά δεν πρέπει να πεθάνει!
Με τέτοιον τρόπο μάλιστα! Όχι! Δεν του ταιριάζει!
ΣΥΡΑΝΟ
Μην τον ακούτε τον Λε Μπρε! Έτσι πάντα γκρινιάζει!
............
Συγγνώμη, φεύγω! Βλέπετε, απόψε το φεγγάρι
κάποια αχτίδα έστειλε και θέλει να με πάρει.
...........
(Ένας δυνατός σπασμός τον συνταράζει και σηκώνεται απότομα. Θέλουν να τρέξουν να τον κρατήσουν. Εκείνος πηγαίνει και στηρίζει την πλάτη του στο δέντρο.)
Πάντα όρθιος! Το δέντρο με στηρίζει!
Εγώ στέκομαι μόνος μου. Κανείς να μη μ' αγγίζει!
Μη με κρατάτε! Έρχεται! Τα πόδια μου παγώνουν!
Τα χέρια μου βαραίνουνε, τα μάτια μου θαμπώνουν!
Στον δρόμο είναι! Όρθιος εδώ θα περιμένω!
Και το σπαθί μου πάντοτε στο χέρι μου κραδαίνω!
(Τραβάει το σπαθί του).
...................
Θαρρώ πως με κοιτάζει,
θαρρώ πως για τη μύτη μου τολμάει να με πειράζει!
(Σηκώνει το σπαθί του).
Τι είπες; Είναι σίγουρη πάντα η καταδίκη;
Δεν πολεμάω, φίλε μου, μονάχα για τη νίκη.
Μ' αρέσει ν' αγωνίζομαι κι ας ξέρω πως θα χάσω.
Όσο κι αν είναι ανώφελο, εγώ θα διασκεδάσω!
Ποιοι είναι πάλι όλοι αυτοί; Σηκώνω το σπαθί μου,
κι ελάτε όσοι θέλετε! Όλοι οι παλιοί εχθροί μου!
(Χτυπάει το κενό με το σπαθί του).
Το Ψέμα! Οι Συμβιβασμοί! Η Δεισιδαιμονία!
Όχι! Δεν συνθηκολογώ! Α, να κι η Ανανδρία!
Και η Βλακεία έρχεται! Να τηνε που κοπιάζει!
Το ξέρω! Θα νικήσετε στο τέλος! Δεν με νοιάζει!
Εγώ συνέχεια χτυπώ! Χτυπώ! Χτυπώ! Χτυπώ!
Ναι! Όλα μου τα παίρνετε! Κι όμως αδιαφορώ!
Γιατί απόψε τον Θεό εγώ σαν ανταμώσω,
το ουράνιο κατώφλι του μπορώ να το σαρώσω
μ' αυτά που δεν μου πήρατε κι αλέκιαστα κρατάω,
άσπιλα και ατσάκιστα, και με αυτά πετάω.
(Το σπαθί πέφτει από τα χέρια του, παραπατάει, πέφτει στην αγκαλιά του Ραγκενώ).
Συντρόφια μου ήταν στη ζωή, παρέα στα όνειρά μου.
Ποτέ δεν θα τα πάρετε...
ΡΩΞΑΝΗ
(Σκύβει επάνω του και τον φιλάει στο μέτωπο)
Τι είναι; ...
ΣΥΡΑΝΟ
(Ανοίγει τα μάτια του, την αναγνωρίζει και λέει χαμογελώντας)
Τα φτερά μου!
